son 20 yılımızı tek cümle ile özetlemiştir yıllar önce;
"acınacak yanımız, bu olayların artık bizi dehşete düşürmemesidir.." (bkz: karamazov kardeşler) (orijinal ismini bulmaya üşendim şimdi, düzeltir modlar bir zahmet.)
çocukluk-üniversite arasını aşırı dindar geçirse de, üniversite ertesinde etkilendiği george sand da dahil avrupa liberalleri ve sosyalistleri ile birlikte bir bocalama dönemine girmiş yazar.
bunun sebeplerinden birisi, kendisinin de dahil olduğu soylu sınıfının önce rus halkına sonra topran rusya'ya yabancılaşmasıdır. böyle olunca da "lan biz rusuz!" diye tepki göstermiş ve sine-i millete dönmüştür. ama rusların rusya'ya yabancılaşmasının da faturasını ne alakaysa katoliklere kesmiş, "ben anti-katoliğim, o zaman sosyalistim!" deyip tuhaf bir yola girmiştir.
gerçi biz adama tuhaf diyoruz ama rusya'da zamanında şöyle şeyler de yapmışlar. o sebeple rus kafasına erişmek hakikaten zor olsa gerek.