savaşla ilgili son günlerin en büyük haberi dünkü kırım köprüsü saldırısı idi. görüntüler açıkçası görüntülerden füze mi atıldı yoksa köprüde ilerleyen kamyon bir patlayıcı yüklü intihar kamyonu muydu pek anlaşılmıyor. ama her türlü şekilde zamanlaması çok iyi yapılmış bir operasyon, çünkü tam o sırada demiryolundan bir tren geçmekte (kherson oblastı'na ikmal taşıyor olma ihtimali de var), ve patlamanın etkisiyle trenin yakıt tankının da alev almasıyla demiryolu da hasar görüyor. füze de olsa intihar saldırısı da olsa çok iyi planlanmış bir saldırı.
kırım köprüsü/#8109 nolu girdide yazılan "saldırıyı rusya kendi kendine mi yaptı?" soru işaretini güçlendiren bazı noktalar var. (bkz: false flag) bunlardan birincisi, dün rusya devlet duması'ndan bir vekilin "ukrayna'nın yaptığı savaş ilanıdır" şeklinde açıklaması. bu da rusya'nın topyekün savaş için bahane oluşturması olarak yorumlanabilir. ikincisi putin'in bugün saldırıyı "ukrayna tarafından düzenlenmiş bir terör saldırısı" olarak tanımlaması. bir sonraki aşamada ukrayna'yı birleşmiş milletler'e şikayet eder mi bilmiyorum. üçüncüsü, ilk görüntülerden anlaşıldığı kadarıyla köprü tamamen kullanılmayacak halde değil. hala karayolundaki bir ya da iki şerit kullanılıyor. demiryolu ise hasarlı durumda. tabii inşaattan pek anlamam, o kadar yüksek ısıya maruz kalmış köprü ne kadar güvenilirdir bilmem ama tamamen kullanılmayacak durumda değil gibi görünüyor. bu da saldırıyı rusya'nın kendisi yaptığı konusunda soru işaretleri oluşturuyor olabilir. edit: dördüncüsü, daha birkaç ay önce rusya, köprünün s-400'den yunus balıklarına kadar 20 farklı şekilde korunduğunu söylemişti. bu kadar korunan bir yere başka bir ülke nasıl bomba ya da füze saldırısı yapabilir anlamak mümkün değil.
ancak köprüyü ukrayna'nın patlatmış/vurmuş olması daha olası. köprünün yapımına, kırım, rusya tarafından ilhak edildikten sonra 2016'da başlanmış ve 2018'de tamamlanmıştı. köprünün rusya açısından sembolik değeri olduğu kadar rusya ile kırım arasındaki tek kara bağlantısı olması da orada yaşayan halk için önemli. nitekim köprü inşa edilene kadar orada yaşayan halkın çok sefalet çektiği söylenmektedir. köprünün askeri açıdan önemi ise şu fotoğrafta görüleceği üzere kırım, şu anda karşı saldırı altında olan kherson'a askeri ikmal yapabileceği en güvenli yer. eğer köprü kullanılamayacak durumdaysa ya da onarımı ve tam kapasiteyle çalışması birkaç ay sürecekse, rusya'nın bu ikmali şu anda aktif olarak savaşın sürdüğü luhansk, donetsk ve zaporijya üzerinden yapması demek ki bu da tüm lojistik hattının hedef olması demek. ukrayna'nın yaptığını gösteren bir diğer kanıt ise köprü ile ilgili yukarıda paylaştığım tweet'lerde görüleceği üzere ukraynalı bir üst düzey yetkilinin saldırıyı kendileri yapmış gibi konuşması.
kırım'da yaşayan halkta dünden sonra haliyle büyük bir panik başladı. ve rusya'nın "kendi topraklarına" yapılan bu saldırıyı kabullenip halkına açıklaması da zor görünüyor. putin'in yarın ulusal güvenlik konseyi'ni toplaması bekleniyor. kuvvetle ihtimal yarın bir resmi savaş ilanı gelebilir. ve bir savaş ilanı olması durumunda belarus'un da dahil olması olası. savaş ilanı durumunda, batı'nın da ukrayna'ya daha uzun menzilli silahlar verip savaşı rusya topraklarına da taşıması az da olsa bir ihtimal.
şimdi köprüyü kim vurmuştan ve savaş ilanından çıkıp, demiryolunun hasarlı olması ve onarımının ne kadar süreceği belli olmadığından rusya'nın ikmal sorununa gelelim. inşaat işlerinden anlamadığımdan onarımın ne kadar süreceğini bilmiyorum. ama bir aydan fazla sürmesi rusya'nın referandum ile kendine kattığı toprakların kaydadeğer kısmını kaybetmesine sebep olabilir. bu da rusya'nın savaşta bir zaafını daha gösterdi: demiryollarına çok bağımlı olmaları. tekrar haritaya bakacak olursak; demiryolunun bir süre kullanılamayacak olması durumunda kherson'a ya deniz yoluyla ikmal yapacaklar ve gemilerinin batırılmasını göz önüne alacaklar ya da kara yoluyla (köprünün hasar görmemiş şeritleri) daha az destek yollayabilecekler. tüm bu süreç ukrayna'nın kherson'u ortadan yarıp zaporijya'yı iki taraftan kuşatmasıyla sonuçlanabilir.