Meşhur olmuş diğer bir isveç markası. Havada ve karada giden araçlar ürettiler. Havadan giden birim devam ediyor ama yerden giden kısmı sanırım 2010 gibi kapattılar. Sağlamlık ve güvenlik konusunda volvo ile yarış halindelerdi.
bu yakışıklı isveçli, otomobil dünyasında fırtına gibi esti. hayır stellan skarsgard bahsetmiyorum. küçük kardeşi bir savaş jeti . her zaman göz ardı edilse de otomobil sektöründe devrim yapacak işler çıkardılar. dişçi ve mimarların bir numaralı tercihi..*
her şeyden önce saab bir uçak firmasıydı; trollhattan adında sevimli yerde 1930'lardan beri uçak üretiyorlardı. ikinci dünya savaşı sonra erdiğinde artık kimse savaş uçaklarına ihtiyaç duymuyordu. madem havada giden uçaklar yapmayacağız yerde giden uçaklar yapalım dediler.
saab baş tasarımcısı sixten sason çalışmaya başladı. 6 ay gibi bir sürede bütün fabrikayı otomobil üretimi için yeniden dizayn etmiş, yepyeni bir otomobil tasarımı çıkarmış ve üretmeye başlamıştı. adeta yürüyen deha..
ortaya çıkan saab 92 o dönem için inanılmaz bir arabaydı; aerodinamik yapısı, ters yöne açılan kapıları, iki silindirli motoru ile çok güzel aile sedanıydı. yeşil renk olduğu sürece istediğiniz rengi seçebilirsiniz. ikinci dünya savaşındayken isveç ordusu bol bol yeşil boya satın almıştı ancak tonu farklıydı ve kullanamadılar, saab boyaları uygun fiyatla ordudan satın aldı. saab başarılı bir şekilde jet markasını, otomobil markasına dönüştürmüştü.
çok geçmeden saab 92 güncellendi ve saab 93 oldu, satışlar arttıkça yeni modellerde üretilmeye devam etti. tıpkı 55-57 yılları arasında üretilen saab sonett gibi..
ancak 1968'de üretilen saab 99 ile büyük başarı yakalamış dünya arenasında kendine yer bulmuştu. ne yazık ki sixten sason'un son tasarımı oldu. bu inovasyon ateşini bir sonraki nesle aktarmış ve genç tasarımcı björn envall ile birlikte tasarlamışlardı. saab 99 problemsiz, konforlu, sizi yarı yolda bırakmayacak bir arabaydı. ilerleme deney yapmadan olmaz; bu modelde ateşleme marşını direksiyondan alıp iki koltuğun arasına koydular. neden mi? kaza yaptığınızda marş, dizlerinizi kırmasın diye. bu değişiklik motorun konumunu ve debriyajın yerini değiştirdi bunlar da kabin alanı genişlemesine neden oldu.
hiçbir otomobil üreticisinin cesaret edip de yapamayacağı şeyleri saab yapıyordu. çünkü saab, otomobil markası gibi düşünmüyordu. 1978 yılında saab 99 turbo güncellendi. ilk defa bir otomobil üreticisi turbo teknolojisini seri üretilen modelde kullanıyordu. biliyorum biliyorum, daha önce başka markalar da turbo kullandı ama onların yaptıkları deneyden öteye gitmedi.
1979 yılında saab tüm zamanların en ikonik modelini piyasaya çıktı; saab 900 , 99 tubonun devamıydı ama her yönden daha iyiydi. gövde yeniden tasarlanmış aerodinamik olmuştu. motor daha güçlüydü, direksiyon geometrisi değiştirilmiş kaza anında direksiyon geriye doğru gidip önünüzden çekiliyor bu sayede kazadan yara almadan çıkmanıza sebep oluyor. saab 900 her erkeğin isteyeceği arabaya dönüştü; 5 koltuklu, turbolu ve kaza yapınca dizleriniz kırılmıyor*
saab 900, şirketin en başarılı modeli olmuştu. bugün bütün üreticiler motorlarına turbo koyabiliyorsa saab sayesindedir. yollar için savaş jeti üreten marka uçuşa geçmiş artık para içinde yüzüyordu. 1989 yılında gm grubu, saab'ın %50 hissesini 600 milyon dolara satın aldı. zamanında bu markayı türkiye satın alıp bu topraklara getirseydi çok farklı bir ülkede yaşıyorduk.
büyük başarı yakalayan saab yeni modelini 1997 yılında saab 9-5 adıyla çıkardı. satış rakamı inanılmaz çok kısa sürede tam 3 milyon adet araç satışı yakalandı. en büyük 3 sigorta şirketinin yaptığı araştırmaya göre saat 9-5 en güvenilir araçtı.
1998 yılında saab 9-3 seinfield fanları için ikon oldu. turbo modeli o kadar performanslıydı ki saab bu modele jet uçağının adını verdi, viggen . 252 nm tork ve 20psi'lık turbo basıncı ile 230 beygirlik önden çekişli yol jetine dönüştü. hayatımda bu kadar rahat koltukları olan başka bir araba daha kullanmadım. 9-3 viggen turbo adeta bmw m3 katiliydi. ateşleme marşı hala iki koltuğun arasında.
ne yazık ki saab asla 3 büyük otomobil üreticisi olan bmw, mercedes ve volkswagen'ın gölgesinden çıkamadı ve şirketin tamamı gm grubuna satıldı. detroitli üretici saab'ı bitirmek için parlak fikirleri vardı. gm grubu saab'ın operasyon bölümünü opel ile birleştirdi. bundan sonra çıkan saab modelleri opel ve chevy'den farklı değildi. hatta saab 9-2x aero diğer adıyla saabaru bildiğimiz subaru wrx'in vagon versiyonuydu. satışlar dibe vurmuştu..
2008 yılında gm grubu iflas başvurusu yapınca, saab'ı national electric vehicle sweeden yani news'e sattılar. saab 9-3 modelini elektrikli hale getirip çin pazarında satışa çıkardılar ancak adı saab olmayacaktı. orjinal jet firması saab jet, kendi adının geri almış bu ismi kullanmasına müsaade etmemişti.
bir daha asla saab otomobillerini görmeyeceğiz. bir grup uçak mühendisinin ürettiği araba, özgürlük hikayesi de buraya yatıyor. saab'ı neyin bu kadar mükemmel yaptığını anlatmanın bir yolu yok. tek başına mükemmel bir arabaydı.